Anna w drodze powrotnej z pracy w zamyśleniu spoglądała przez okno autobusu. Dziewczyna obliczała w myślach, ile jeszcze musi zaoszczędzić, aby osiągnąć swój upragniony cel. Każdego miesiąca Anna i jej mąż Michaił sumiennie oszczędzali pieniądze, marząc o własnym mieszkaniu.
Telefon zawibrował – była to wiadomość od Michaiła: „Dzisiaj wcześnie wychodzę. Ugotuję twój ulubiony pilaw.
Anna uśmiechnęła się. Pomimo wszystkich trudności związanych z wynajętym mieszkaniem, ona i Misha wspierali się nawzajem. Dziewczyna wciąż pamiętała ich pierwszą rozmowę o przyszłym domu.
– Wyobraź sobie – powiedział wtedy Michaił – będziemy mieli jasną kuchnię z dużym oknem. Powieszę tam twoje ulubione zasłony w kwiaty.
– I będziemy mieli balkon – powiedziała Anna. – Będziemy mogli tam pić poranną kawę.
Minibus zatrzymał się. Anna wysiadła na swoim przystanku, zakładając torbę na ramię. Do domu były tylko dwie przecznice.
– Aneczko – zawołała starsza kobieta. – Widziałam cię wczoraj z Mishą w banku. Oszczędzacie na mieszkanie?
Anna dyskretnie skinęła głową. Nie lubiła rozmawiać o planach finansowych z nieznajomymi.
– Dobra robota – kontynuowała sąsiadka. – Ale moja córka i zięć biorą tylko pożyczki. Żadnych oszczędności.
Anna pożegnała się grzecznie i pospieszyła do mieszkania. Z kuchni rzeczywiście dochodził apetyczny zapach.
– Miszenka, wróciłam! – krzyknęła Anna, zdejmując buty.
Michaił wyjrzał z kuchni z łyżką w ręku:
– A u mnie pilaw prawie gotowy. I mama dzwoniła, zaprasza mnie jutro na herbatę.
Anna zamarła na sekundę. Wizyty u teściowej, Galiny Pietrowny, zawsze były wyzwaniem. Ta władcza kobieta uważała za swój obowiązek doradzać we wszystkim.
– Odłożymy to na później? – Anna zapytała ostrożnie. – Mam jutro ciężki dzień w pracy.
– Anya, chodź – westchnął Michaił. – Mama chce nas tylko zobaczyć. Życzy nam jak najlepiej.
Anna milczała. Nie chciałem się kłócić. Dziewczyna poszła do kuchni i zaczęła nakrywać do stołu.
Następnego wieczoru weszły po schodach do mieszkania Galiny Pietrowny. Anna przygotowała się psychicznie na kolejne upomnienie teściowej.
Galina Pietrowna spotkała je w fartuchu:
– Wchodź szybko! Upiekłam placki, twoje ulubione, z kapustą.
W kuchni było ciepło i przytulnie. Na stole dymił samowar, a w wazonie leżały rumiane placki. Anna mimowolnie podziwiała – teściowa naprawdę dobrze gotowała.
– Opowiedz mi o swoim młodym życiu. – zaczęła Galina Pietrowna, nalewając herbatę. – Jak tam w pracy, Miszenka?
– Wszystko w porządku, mamo – odpowiedział Michaił. – Uruchomiliśmy nowy projekt, obiecują premię.
– To dobrze, – przytaknęła Galina Pietrowna. – Teraz jest trudny czas. Musimy się wspierać.
Anna była ostrożna. Zwykle takie zwroty poprzedzały długi wykład o wartościach rodzinnych.
Nagle zadzwonił dzwonek do drzwi. Galina Pietrowna rozjaśniła się:
– Ach, to pewnie Iwan Siergiejewicz! Jego też wezwałam na herbatę.
Anna spojrzała na męża. Iwan Siergiejewicz był sąsiadem Galiny, szanowanym mężczyzną po sześćdziesiątce. Często przychodził do teściowej, żeby porozmawiać o życiu.
– Dobry wieczór wszystkim! – Iwan Siergiejewicz przywitał się głośno, wchodząc do kuchni. – O, i młodzież już przyszła! Dobrze.
Galina Pietrowna krzątała się, wyjmując kolejną filiżankę. Iwan Siergiejewicz opadł na krzesło, poprawiając okulary w złotych oprawkach.
– Chciałem z panią porozmawiać – zaczął sąsiad, odbierając filiżankę z rąk Galiny Pietrowny. – To poważna sprawa.
Anna poczuła, że napina ramiona. Coś w tonie Iwana Siergiejewicza zaalarmowało dziewczynę.
– Znasz mojego Aleksieja, prawda? – kontynuował sąsiad. – To mądry facet, rozwija swój biznes. To prawda, teraz pojawiły się małe trudności….
Galina Pietrowna skinęła głową ze zrozumieniem:
– Tak, tak, mówiła mi pani. Młodym przedsiębiorcom nie jest teraz łatwo.
– Dokładnie! – Iwan Siergiejewicz ożywił się. – I dowiedziałem się, że Misza i Aneczka oszczędzają na mieszkanie. I pomyślałem – po co pieniądze mają leżeć? Można je mądrze wykorzystać!
Anna chwyciła kubek. Wewnątrz wszystko stało się zimne ze złym przeczuciem.
– Jak? – Michaił zapytał ostrożnie.
– To bardzo proste! – Iwan Siergiejewicz wystąpił naprzód. – Ty pożyczysz Aleksiejowi potrzebną sumę, a on za kilka miesięcy rozkręci biznes i zwróci ją z odsetkami. Ty skorzystasz i pomożesz facetowi.
– Wspaniały pomysł! – Galina Pietrowna splotła dłonie. – A potem oszczędzają, oszczędzają i oszczędzają, ale jaki z tego pożytek?
Anna powoli odstawiła filiżankę na stół. Ręce drżały jej z ledwo powstrzymywanego oburzenia.
– Przykro mi, ale nie możemy – powiedziała stanowczo dziewczyna. – Te pieniądze są na zaliczkę za mieszkanie.
– Aneczko, kochanie – zaczęła słodko Galina Pietrowna – na mieszkanie możesz poczekać. Ale pomożesz dobremu człowiekowi!
– Tak, tak – powiedział Iwan Siergiejewicz. – Aleksiej to solidny facet. A warunki będą bardzo korzystne.
Anna przeniosła wzrok na męża. Michaił siedział ze spuszczonym wzrokiem i nerwowo kręcił serwetką w dłoniach.
– Misza – zawołała Anna – powiedz coś.
Michaił spojrzał na matkę:
– „Mamo, naprawdę nie możemy. Oszczędzaliśmy przez trzy lata…
– Synu – przerwała Galina Pietrowna – nie możesz być takim egoistą! Ludzie potrzebują pomocy.
– Dokładnie, – ponownie wtrącił się Iwan Siergiejewicz. – I słyszałem, że zgromadziłeś już przyzwoitą sumę pieniędzy. Wystarczy, żeby pomóc Aleksiejowi wyjść z trudnej sytuacji.
Anna gwałtownie wstała od stołu. Krew uderzała jej do skroni:
– Przepraszam, muszę na chwilę wyjść.
Dziewczyna wyszła na korytarz, próbując poradzić sobie z narastającymi emocjami. Jak oni śmieli? Skąd w ogóle wiedzieli o ich oszczędnościach?
Z kuchni dobiegł donośny głos Galiny Pietrowny:
– Aneczko, wracaj, musimy wszystko omówić!
Anna wzięła głęboki oddech i wróciła do kuchni. Dziewczyna starała się zachować spokój, chociaż jej ręce zdradziecko drżały.
– Nie ma o czym rozmawiać – powiedziała stanowczo Anna. – Oszczędzaliśmy na własne mieszkanie.
Iwan Siergiejewicz potrząsnął głową:
– „Młodzi ludzie są dziś tacy krótkowzroczni. Pomyśl tylko, jakie otwierają się przed nimi perspektywy! Mój Aleksiej jest utalentowanym przedsiębiorcą. Z waszą pomocą szybko rozwinie swój biznes.
– A dlaczego banki nie dadzą pożyczki twojemu utalentowanemu synowi? – Anna skrzyżowała ręce na piersi.
Iwan Siergiejewicz lekko zmarszczył nos:
– W bankach są tylko biurokraci. Nie rozumieją obiecujących projektów.
– Aneczko – wtrąciła się Galina Pietrowna – dlaczego jesteś taka uparta? Ludzie potrzebują pomocy! Jak możesz odmówić w takiej sytuacji?
Anna zwróciła się do męża:
– Misza, powiedz coś!
Michaił wiercił się niepewnie na krześle:
– Nie możemy przynajmniej dowiedzieć się szczegółów? Co to za biznes, jakie są warunki?
Anna nie mogła uwierzyć własnym uszom. Czy jej mąż poważnie rozważa to przedsięwzięcie?
– Tutaj! – Iwan Siergiejewicz ożywił się. – Właściwe podejście! Przyniosę wszystkie dokumenty, omówimy szczegóły.
Następny tydzień stał się dla Anny prawdziwym koszmarem. Galina dzwoniła kilka razy dziennie, mówiąc jej, jak ważne jest pomaganie ludziom. Teściowa wytykała synowej jej bezduszność, a potem próbowała jej współczuć opowieściami o problemach Aleksieja.
– Miszenka – powiedziała Galina Pietrowna do syna – zdajesz sobie sprawę, jak ważne jest wspieranie dobrych ludzi, prawda? Przypomnij sobie, jak pomagali ci w dzieciństwie.
Michaił milczał coraz bardziej, unikając rozmów z żoną. Anna czuła się osaczona. Wydawało się, że cały świat zwrócił się przeciwko niej.
W piątek wieczorem zadzwonił dzwonek do drzwi. Na progu stanął Iwan Siergiejewicz ze skórzaną teczką.
– Dobry wieczór! Zgodnie z obietnicą przyniosłem dokumenty.
Anna chciała zaprotestować, ale Michaił już zapraszał do mieszkania sąsiadkę teściowej:
– Wejdź, Iwanie Siergiejewiczu. Teraz postawimy herbatę.
Iwan Siergiejewicz usiadł przy kuchennym stole, wyjął teczkę z dokumentami:
– Popatrz. Wszystko jest oficjalne, z pieczątkami. Warunki są więcej niż korzystne.
Anna rzuciła okiem na dokumenty. To była umowa pożyczki na dużą sumę – prawie wszystkie ich oszczędności.
– Jakie są gwarancje spłaty? – zapytała Anna.
– Dlaczego jesteś taki nieufny! – oburzył się Iwan Siergiejewicz. – Jesteśmy sąsiadami, prawie krewnymi. Aleksiej to uczciwy człowiek.
Znów zadzwonił dzwonek do drzwi. To była Galina Pietrowna:
– Pomyślałam, że wpadnę zobaczyć, co u ciebie. Czy już się zgodziłaś?
Anna zacisnęła pięści pod stołem. Wszystko było z góry ustalone.
– Mamo, wciąż dyskutujemy – zaczął Michaił.
– Co tu jest do omawiania? – przerwała Galina Pietrowna. – Musimy pomagać ludziom! Iwan Siergiejewicz jest szanowanym człowiekiem, jego syn jest obiecującym biznesmenem. Ale ty oszczędzasz i oszczędzasz, jakby pieniądze były ważniejsze od dobrych stosunków.
Anna wstała od stołu:
– Mish, możemy porozmawiać?
W sypialni Anna zamknęła drzwi i zwróciła się do męża:
– Naprawdę jesteś gotów oddać wszystkie nasze oszczędności? Oszczędzaliśmy przez trzy lata!
Michaił machnął rękami:
– Anya, no i co robić? Mama ma rację – trzeba pomagać ludziom. A potem Iwan Siergiejewicz obiecuje dobre oprocentowanie…..
– Misza, obudź się! – Anna złapała męża za ramiona. – Jakie oprocentowanie? Przecież to zwykłe oszustwo! Dlaczego on nie pójdzie do banku? Dlaczego nie ma odpowiedniego biznesplanu?
Z kuchni dobiegł głos Galiny Pietrowny:
– Aneczko, Miszenka! Herbata stygnie!
Anna upadła na łóżko, zakrywając twarz dłońmi. Dziewczyna czuła się całkowicie bezsilna. Jej własny mąż jest gotów zdradzić ich wspólne marzenie.
– Misza, – powiedziała cicho Anna, – jeśli podpiszesz te papiery, nie wiem, co stanie się z naszym małżeństwem.
Michaił zamarł, zdumiony słowami żony. W jego oczach błysnęło zrozumienie.
– Chodźmy – powiedział nagle Michaił, biorąc Annę za rękę.
W kuchni Iwan Siergiejewicz już rozkładał dokumenty, a Galina Pietrowna nalewała świeżą herbatę.
– Iwanie Siergiejewiczu – zaczął stanowczo Michaił – jesteśmy wdzięczni za propozycję, ale musimy odmówić.
– Jak to odmówić? – Galina Pietrowna splotła dłonie. – Omówiliśmy już wszystko!
Anna wyprostowała się, prostując ramiona:
– Niczego nie omawialiśmy. Te pieniądze są nasze i Miszy. Zaoszczędziliśmy je na konkretny cel. I nikt nie ma prawa decydować za nas, jak nimi dysponować.
– Jak śmiesz! – Galina Pietrowna uderzyła dłonią w stół. – Nie po to wychowywałam syna, żeby jakaś dziewczyna mówiła mu, co ma robić ze swoimi pieniędzmi!
– Mamo, przestań – powiedział ostro Michaił. – Anna ma rację. To nasze wspólne oszczędności i nasza wspólna decyzja.
Iwan Siergiejewicz zmarszczył brwi, zbierając papiery:
– Popełniasz wielki błąd. Tracisz taką szansę…
– Jedynym błędem jest to, że w ogóle zaczęliśmy o tym rozmawiać – odparła Anna. – Nawet nie wyjaśniłeś, na co potrzebujesz pieniędzy. Tylko ogólne frazesy o obiecującym biznesie.
– Dobrzy ludzie potrzebują pieniędzy! – wykrzyknęła Galina. – Czy to nie wystarczy? A ty… jesteś po prostu samolubna!
– Nie, mamo – Michaił położył rękę na ramieniu Anny. – Samolubstwo to wymaganie od innych, żeby poświęcili swoje marzenia na rzecz interesów innych ludzi.
Galina Pietrowna zbladła:
– „A więc to tak? Wybierasz jej stronę? Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam?
– Wybieram stronę moją i Anyi – odparł spokojnie Michaił. – Jesteśmy rodziną. A nasze plany są nie mniej ważne niż problemy innych ludzi.
Iwan Siergiejewicz wstał od stołu:
– Widzę, że rozmowa dobiegła końca. Nie narzekajcie później, że straciliście okazję.
– Nie będziemy – powiedziała stanowczo Anna. – Dobry wieczór.
Kiedy drzwi zamknęły się za Iwanem Siergiejewiczem, Galina Pietrowna opadła potępieńczo na krzesło:
– Nie poznaję cię, synu. Stałeś się zupełnie inną osobą.
– Stałem się mężem, mamo – odparł Michaił. – A moja żona nauczyła mnie doceniać to, co jest naprawdę ważne.
Anna poczuła, jak jej oczy wypełniają się łzami wdzięczności. Po raz pierwszy od dawna Michaił naprawdę stanął po jej stronie.
W domu, siedząc w kuchni przy filiżance herbaty, para odbyła długą rozmowę.
– Wybacz mi – powiedział Michaił. – Prawie zrobiłem wielką głupotę. To mieszkanie – nasze marzenie, a ja prawie zamieniłem je na puste obietnice.
Anna ścisnęła rękę męża:
– Najważniejsze, że w porę wszystko sobie uświadomiłeś. Wiesz, nie odmówiłem ze złości. Po prostu nie wierzę w te nagłe korzystne oferty.
– Jesteś mądrzejsza ode mnie – uśmiechnął się Michaił. – I silniejszy. A ja… ja po prostu nie umiem odmówić mamie.
W następnych tygodniach życie stopniowo się poprawiało. Galina Pietrowna, choć urażona, przestała naciskać na syna. A kiedy po dzielnicy rozeszła się wieść, że syn Iwana Siergiejewicza ukrywa się przed wierzycielami, teściowa przestała się odzywać.
Anna i Michaił nadal oszczędzali pieniądze. Teraz ich marzenie wydawało się jeszcze cenniejsze – w końcu udało im się je ochronić.
Pewnego wieczoru, licząc oszczędności, Michaił oznajmił radośnie:
– Wiesz, jeszcze kilka miesięcy – i będziemy mogli wpłacić pierwszą ratę!
– Naprawdę? – Anna rozpromieniła się. – Nawet nie mogę w to uwierzyć.
– I teraz wiem na pewno – wszystko się uda – powiedział z przekonaniem Michaił. – Bo jesteśmy razem. I nie pozwolimy nikomu wejść między nas.
Anna przycisnęła się do męża. Dziewczyna zrozumiała – nauczyli się bronić swoich praw, bronić swoich interesów. A co najważniejsze – zrozumieli, że prawdziwa rodzina to umiejętność wzajemnego wspierania się, a nie ślepe posłuszeństwo cudzym zachciankom.
Ich marzenie o własnym mieszkaniu było już bardzo blisko. I teraz już nic nie mogło im przeszkodzić w osiągnięciu celu.
